Zapomniane Sanktuaria Maryjne w Polsce: Bardo, Wambierzyce i Góra Igliczna

Sanktuaria maryjne w Polsce to nie tylko Jasna Góra, Licheń czy Kalwaria Zebrzydowska. Na południu kraju znajdują się miejsca o wielowiekowej tradycji, które pozostają mniej znane szerszemu gronu pielgrzymów. Bardo, Wambierzyce i Góra Igliczna pozwalają poznać trzy wyjątkowe historie kultu maryjnego.

Sanktuaria maryjne w Polsce z wielowiekową tradycją

Dolny Śląsk i Ziemia Kłodzka od stuleci pozostają ważnymi punktami na mapie pielgrzymkowej. Bardo, Wambierzyce oraz sanktuarium na Górze Iglicznej łączy kult maryjny, ale każde z tych miejsc ma własną historię i charakter.

Pierwsze wyróżnia się jedną z najstarszych drewnianych rzeźb maryjnych w Polsce, drugie rozbudowanym zespołem kalwaryjskim, a trzecie położeniem wśród sudeckich szczytów. Dzięki temu pielgrzymki do sanktuariów w tej części kraju mogą łączyć modlitwę z poznawaniem zabytków sakralnych i historii regionu.

Bardo – jedno z najstarszych sanktuariów w Polsce

Historia Barda jako miejsca kultu maryjnego sięga średniowiecza. Pierwsze wzmianki dotyczące czci oddawanej znajdującej się tutaj figurce Madonny pochodzą z 1270 roku. Z czasem do niewielkiej miejscowości zaczęło przybywać coraz więcej pielgrzymów ze Śląska i Czech.

Najcenniejszym zabytkiem sanktuarium jest wykonana z drewna lipowego figurka Matki Bożej Bardzkiej, nazywanej Strażniczką Wiary Świętej. Ma nieco ponad 43 cm wysokości i przedstawia Maryję siedzącą na tronie z Dzieciątkiem. Charakterystyczny uśmiech sprawił, że określa się ją również mianem „Madonny uśmiechniętej”. Rzeźba jest uznawana za najstarszą romańską rzeźbę tego rodzaju na Dolnym Śląsku.

Obecna bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny powstała w latach 1686–1704 w miejscu dwóch wcześniejszych świątyń. Jej rozmiary pokazują, jak duże znaczenie miał wówczas ruch pielgrzymkowy – kościół może pomieścić około 5 tysięcy osób. W jego wnętrzu, poza cudowną figurką, znajdują się m.in. barokowa ambona, organy oraz obrazy Michała Willmanna.

Wambierzyce – sanktuarium maryjne nazywane Śląską Jerozolimą

Kolejnym miejscem jest Sanktuarium Matki Bożej Wambierzyckiej Królowej Rodzin. Wambierzyce, położone w Górach Stołowych, są nazywane „Śląską Jerozolimą”. Określenie to wiąże się nie tylko z bazyliką, lecz także z rozległą Kalwarią Wambierzycką.

W ołtarzu głównym bazyliki znajduje się niewielka, gotycka figurka Matki Bożej z Dzieciątkiem wykonana z drewna lipowego. Ważnym wydarzeniem w historii sanktuarium był 17 sierpnia 1980 roku. Wtedy kardynał Stefan Wyszyński dokonał koronacji figurki koronami papieskimi, nadając jej tytuł Wambierzyckiej Królowej Rodzin.

O wyjątkowości Wambierzyc decyduje również kalwaria. Pierwsze kaplice powstały tutaj już w XVII wieku, a cały zespół rozwijano przez kolejne stulecia. Nazwy miejscowych wzniesień, dróg i potoku nawiązują do topografii Ziemi Świętej. Można odnaleźć tu m.in. Syjon, Kalwarię, Tabor, Synaj oraz potok Cedron. Rozbudowany układ kaplic i dróg pielgrzymkowych sprawił, że Wambierzyce stały się jednym z najbardziej charakterystycznych sanktuariów w Polsce.

Góra Igliczna – sanktuarium Maria Śnieżna w Sudetach

Zupełnie inny charakter ma sanktuarium „Maria Śnieżna”, położone na zboczu Góry Iglicznej w Masywie Śnieżnika. Jego historia związana jest z figurą Matki Bożej, która miała przypominać pielgrzymom słynne austriackie sanktuarium w Mariazell.

Rozwijający się kult i rosnąca liczba przybywających osób sprawiły, że wcześniejsza drewniana kaplica przestała wystarczać. W 1781 roku rozpoczęto budowę obecnego kościoła, który został poświęcony 22 października 1782 roku i otrzymał wezwanie „Maria Śnieżna”. W kolejnych latach świątynię rozbudowywano.

Z miejscem tym związany był również Karol Wojtyła. Jeszcze jako ksiądz odwiedzał Górę Igliczną podczas górskich wędrówek. Już jako papież Jan Paweł II 21 czerwca 1983 roku we Wrocławiu dokonał uroczystej koronacji figury Matki Bożej Śnieżnej, której nadano tytuł „Przyczyna Naszej Radości”.

Pielgrzymki do sanktuariów – trzy miejsca, trzy historie

Bardo, Wambierzyce i Góra Igliczna pokazują różne oblicza tradycji maryjnej południowo-zachodniej Polski. W Bardzie centrum kultu stanowi niewielka romańska Madonna, w Wambierzycach bazylika jest częścią rozbudowanego założenia kalwaryjskiego, natomiast na Górze Iglicznej sanktuarium wpisuje się w górski krajobraz Sudetów.

Pielgrzymki do sanktuariów nie muszą więc prowadzić wyłącznie do najbardziej rozpoznawalnych ośrodków religijnych. Mniejsze miejscowości również przechowują wielowiekowe tradycje, zabytki i historie związane z kolejnymi pokoleniami pątników. Bardo, Wambierzyce i Góra Igliczna są tego dobrym przykładem i pokazują, jak różnorodne mogą być sanktuaria maryjne w Polsce.